Rosnące ceny prądu, chęć uniezależnienia się od dostawców energii i atrakcyjne programy dofinansowania fotowoltaiki sprawiają, że coraz więcej osób rozważa jej montaż na dachu lub balkonie. Jednak przed dokonaniem montażu warto sprawdzić, czy instalacja elektryczna jest gotowa na nowe obciążenie.
Starsze instalacje elektryczne a montaż fotowoltaiki
Montaż fotowoltaiki to inwestycja na lata. Instalacja fotowoltaiczna będzie współpracować z siecią domową i oddawać nadwyżki energii do sieci operatora. To oznacza, że bezpieczeństwo i sprawność układu elektrycznego w budynku to absolutna podstawa. Jeśli nieruchomość ma instalację elektryczną sprzed kilkudziesięciu lat, np. aluminiowe przewody i brak wyłączników różnicowoprądowych, modernizacja jest niemal zawsze konieczna. Powody:
- starsze przewody mogą nie wytrzymać dodatkowego obciążenia. Fotowoltaika generuje prąd, który wraca do rozdzielnicy i sieci – instalacja musi być na to gotowa,
- brak zabezpieczeń różnicowoprądowych zwiększa ryzyko porażenia prądem i pożaru. Montaż fotowoltaiki wymaga zastosowania nowoczesnych wyłączników i bezpieczników,
- niewystarczająca liczba obwodów. W starych instalacjach często wszystko jest „na jednym bezpieczniku”. Fotowoltaika powinna mieć dedykowany obwód w rozdzielnicy.
Modernizacja instalacji przed montażem fotowoltaiki to wydatek, który może wydłużyć czas zwrotu inwestycji, ale jest niezbędny dla bezpieczeństwa domowników i trwałości paneli PV.
Co trzeba sprawdzić przed montażem fotowoltaiki?
Profesjonalny montaż fotowoltaiki zawsze rozpoczyna się od dokładnego audytu technicznego, podczas którego instalator lub elektryk ocenia stan całej instalacji elektrycznej. Sprawdza przede wszystkim przewody i rozdzielnicę, weryfikując, czy spełniają aktualne normy i mają odpowiedni zapas mocy. Bardzo ważne jest także prawidłowe uziemienie budynku, które chroni instalację przed przepięciami i skutkami wyładowań atmosferycznych. Kolejnym etapem jest analiza miejsca montażu. W przypadku instalacji fotowoltaiki na dachu ocenia się jego nośność, kąt nachylenia oraz ewentualne zacienienia, natomiast przy fotowoltaice balkonowej sprawdza się wytrzymałość balustrady. Nie można pominąć również weryfikacji mocy przyłączeniowej i zapisów umowy z operatorem, aby upewnić się, że przyłączenie instalacji fotowoltaicznej będzie możliwe. Jeśli elektryk stwierdzi, że instalacja jest przestarzała, modernizację warto przeprowadzić jeszcze przed podpisaniem umowy na panele, co pozwoli uniknąć dodatkowych kosztów i opóźnień w realizacji inwestycji.
Jakie zmiany mogą być konieczne przy podłączeniu fotowoltaiki?
Przygotowanie instalacji do montażu paneli fotowoltaicznych często wymaga wykonania kilku istotnych prac modernizacyjnych. Najczęściej obejmują one wymianę lub modernizację rozdzielnicy, aby dodać miejsce na wyłącznik nadprądowy i ochronnik przepięciowy dedykowany dla fotowoltaiki. Konieczne bywa także poprowadzenie nowego przewodu od paneli do rozdzielnicy, przewód solarny musi być odporny na działanie czynników atmosferycznych, takich jak promieniowanie UV czy wilgoć. Kolejnym krokiem jest montaż zabezpieczeń po stronie DC i AC, które chronią zarówno falownik, jak i całą instalację w przypadku przepięć. Często niezbędna jest również wymiana licznika energii na licznik dwukierunkowy montowany przez operatora sieci, aby możliwe było rozliczanie energii pobieranej i oddawanej do sieci. Przy większych instalacjach może być także konieczne dostosowanie mocy przyłączeniowej, co wymaga złożenia odpowiedniego wniosku i aktualizacji umowy z zakładem energetycznym.
Przykłady modernizacji instalacji przed montażem fotowoltaiki
Przykłady pokazują, jak różne mogą być potrzeby modernizacyjne w zależności od wieku i stanu budynku. W domu z lat 70., gdzie instalacja była aluminiowa i brakowało uziemienia, przed montażem fotowoltaiki zdecydowano się na całkowitą wymianę przewodów na miedziane oraz montaż nowej rozdzielnicy z wyłącznikiem różnicowoprądowym. Modernizacja kosztowała około 8 000 zł, ale znacząco poprawiła bezpieczeństwo całej instalacji. W przypadku nowego domu z 2020 r. modernizacja ograniczyła się jedynie do dodania jednego zabezpieczenia i przygotowania miejsca na falownik, dzięki czemu montaż paneli fotowoltaicznych udało się zakończyć w ciągu jednego dnia. Natomiast w mieszkaniu w bloku inwestor wybrał fotowoltaikę balkonową. W tym przypadku wystarczyło podłączyć panele do gniazdka przez mikroinwerter, bez konieczności ingerencji w istniejącą instalację elektryczną.
Montaż fotowoltaiki to świetna inwestycja, ale wymaga przygotowania, szczególnie jeśli instalacja elektryczna w budynku ma już swoje lata. Sprawdzenie stanu przewodów, rozdzielnicy, uziemienia i mocy przyłączeniowej to absolutna podstawa. W razie potrzeby odpowiednia modernizacja instalacji elektrycznej zapewni bezpieczeństwo użytkowania i bezawaryjną pracę paneli przez lata.
